งานเข้า! เอกสารลับหลุด เผย Meta เคยแอบวิจัยเรื่อง "ฟีเจอร์ที่ทำให้คนเสพติด"

 

ดูเหมือนว่าคำว่า "เสพติดโซเชียล" จะไม่ใช่แค่คำเปรียบเปรยลอยๆ อีกต่อไปครับ เมื่อเอกสารภายในของ Meta ที่ถูกเปิดเผยในการสู้คดีในศาล เผยให้เห็นว่า ย้อนกลับไปในปี 2018 ทีมนักวิจัยของ Facebook เอง เคยเสนอให้มีการตรวจสอบฟีเจอร์ต่างๆ ว่ามันมีส่วนทำให้ผู้ใช้งานเกิดพฤติกรรม "เสพติด" หรือเปล่า

ประเด็นสำคัญที่น่าสนใจจากเอกสารชุดนี้

  • ฟีเจอร์ตัวดีที่ถูกเพ่งเล็ง: นักวิจัยในตอนนั้นตั้งคำถามกับฟีเจอร์อย่าง Autoplay (เล่นวิดีโออัตโนมัติ) และ Endless Scroll (การไถฟีดไปได้เรื่อยๆ ไม่มีที่สิ้นสุด) ว่ามันส่งผลให้คนใช้งานแบบ "ไม่ลืมหูลืมตา" (Compulsive use) หรือไม่
  • นิยามของคำว่าเสพติด: แม้ผู้บริหารระดับสูงจะยืนยันในศาบว่าแพลตฟอร์มไม่ได้ทำให้เสพติดในเชิงคลินิก (เหมือนยาเสพติด) แต่ในเอกสารภายใน นักวิจัยเขียนไว้ชัดเจนว่า ฟีเจอร์เหล่านี้ส่งผลให้เกิดพฤติกรรม "อัตโนมัติที่ผู้ใช้ไม่ได้ตั้งใจ" จนทำให้รู้สึกเหมือนถูกควบคุม และนำไปสู่สุขภาวะสุภาพจิตที่แย่ลง
  • เปรียบเทียบรุนแรง: มีเอสการแชทภายในที่เคยหลุดออกมาก่อนหน้านี้ ถึงขั้นพูดกันเล่นๆ (แต่แอบน่ากลัว) ว่า "Instagram ก็เหมือนยาเสพติด และพวกเราก็คือคนขายยา"
  • ความกังวลเรื่องผลประโยชน์: อตนนั้นมีการเสนอให้ดึงตัว Tristan Harris (อดีตนักจริยธรรมจาก Google) มาช่วยตรวจสอบ แต่สุดท้ายโปรเจกต์นี้ก็ถูกพับไป เพราะทีมงานกังวลว่าหากมีการแก้ไขฟีเจอร์ตามคำแนะนำจริง อาจจะส่งผลกระทบต่อยอดผู้ใช้งาน (Engagement) ของบริษัท

Meta ออกมาตอบโต้ว่าอย่างไร?

ทางโฆษกของ Meta ชี้แจงว่า แม้จะไม่ได้ทำตามแผนงานในปี 2018 เป๊ะๆ แต่บริษัทก็ได้นำผลการวิจัยอื่นๆ มาปรับใช้เป็นฟีเจอร์เพื่อความปลอดภัยในปัจจุบันแล้ว เช่น
  1. Sleep Mode: หยุดการแจ้งเตือนตอนกลางคืนสำหรับวัยรุ่น
  2. Take a Break: ตัวช่วยเตือนให้หยุดพักการใช้งาน
  3. Parental Control: เครื่องมือให้ผู้ปกครองควบคุมเวลาใช้งานของบุตรหลานได้ (ต่ำสุดคือ 15 นาทีต่อวัน)
ตอนนี้ Meta กำลังเผชิญกับคดีความมากกว่า 1,500 คดีจากทั้งกลุ่มผู้ปกครองและหน่วยงานรัฐในสหรัฐฯ ที่ฟ้องร้องว่าแพลตฟอร์มจงใจออกแบบมาให้เด็กและวัยรุ่นเสพติด ซึ่งต้องติดตามกันต่อไปครับ ว่าการตัดสินของศาลในช่วงปลายปีนี้จะออกมาเป็นอย่างไร

ส่วนตัวผมมองว่าเทคโนโลยีมีสอนด้านเสมอครับ ฟีเจอร์ที่ทำให้เรา "เพลิน" กับฟีเจอร์ที่ทำให้เรา "ติด" มันมีเส้นบางๆ อยู่จริงๆ

#DRKRIT drkrit.com #กระแสไอที #ข่าวไอที #ไทยสมาร์ทซิตี้